|
BAB 5 |
بَابُ صَلاَةِ الطَّالِبِ وَالمَطْلُوبِ رَاكِبًا وَإِيمَاءً
BAB SOLAT ORANG YANG MEMULAKAN
PERANG DAN ORANG YANG DIPERANGI DALAM KEADAAN MENUNGGANG ATAU SECARA ISYARAT
وَقَالَ الوَلِيدُ: ذَكَرْتُ لِلْأَوْزَاعِيِّ صَلاَةَ شُرَحْبِيلَ بْنِ
السِّمْطِ وَأَصْحَابِهِ عَلَى ظَهْرِ الدَّابَّةِ، فَقَالَ: «كَذَلِكَ الأَمْرُ
عِنْدَنَا إِذَا تُخُوِّفَ الفَوْتُ»
Berkata AL-WALID:
aku sebutkan hal ini kepada al-Awzaie berkenaan solat Syurahbil bin al-Simt dan
kawan-kawannya yang berada atas kenderaan. Jawab dia: begitulah urusan di sisi
kami, apabila kami takut terluput (Solat)
وَاحْتَجَّ الوَلِيدُ: بِقَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ
وَسَلَّمَ: «لاَ يُصَلِّيَنَّ أَحَدٌ العَصْرَ إِلَّا فِي بَنِي قُرَيْظَةَ
Al-walid berhujah dengan sabda
Nabi saw: jangan seseorang kamu solat asar kecuali apabila sudah sampai di Bani
Quraizah
ASQALANI;
وَعُرِفَ بِهَذَا أَنَّ الطَّالِبَ فِيهِ التَّفْصِيلُ بِخِلَافِ
الْمَطْلُوبِ وَوَجْهُ الْفَرْقِ أَنَّ شِدَّةَ الْخَوْفِ فِي الْمَطْلُوبِ
ظَاهِرَةٌ لِتَحَقُّقِ السَّبَبِ الْمُقْتَضِي لَهَا
Perbezaan antara PENYERANG dan DISERANG adalah;
وَأَمَّا الطَّالِبُ فَلَا يَخَافُ اسْتِيلَاءَ الْعَدُوِّ عَلَيْهِ
وَإِنَّمَا يخَاف أَن يفوتهُ الْعَدو
Penyerang bahawa dia tidak takut bahawa dia
dikuasai musuh. Cuma, ia hanya bimbang tidak dapat mengalahkan musuh.
وَذَكَرَ أَبُو إِسْحَاقَ الْفَزَارِيُّ فِي كِتَابِ السِّيَرِ لَهُ عَنِ
الْأَوْزَاعِيِّ قَالَ إِذَا خَافَ الطَّالِبُونَ إِنْ نَزَلُوا بِالْأَرْضِ
فَوْتَ الْعَدُوِّ صَلَّوْا حَيْثُ وَجَّهُوا عَلَى كُلِّ حَالٍ
ABU ISHAQ AL-FAZARI kata, daripada AL-AWZAIE
berkata: apabila penyerang takut jika dia turun ke medan membawa kepada
keluputan musuh, maka hendaklah dia solat ke arah mana sahaja yang mereka mahu.
|
HADIS 946 |
946 - حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ
مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ، قَالَ: حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ
ابْنِ عُمَرَ، قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَنَا
لَمَّا رَجَعَ مِنَ الأَحْزَابِ: «لاَ يُصَلِّيَنَّ أَحَدٌ العَصْرَ إِلَّا فِي
بَنِي قُرَيْظَةَ» فَأَدْرَكَ بَعْضَهُمُ العَصْرُ فِي الطَّرِيقِ، فَقَالَ
بَعْضُهُمْ: لاَ نُصَلِّي حَتَّى نَأْتِيَهَا، وَقَالَ بَعْضُهُمْ: بَلْ نُصَلِّي،
لَمْ يُرَدْ مِنَّا ذَلِكَ، فَذُكِرَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ
وَسَلَّمَ، فَلَمْ يُعَنِّفْ وَاحِدًا مِنْهُمْ
Daripada IBN
UMAR berkata: Nabi saw bersabda ketika pulang dari dari perang al-Ahzab: jangan
seseorang kamu solat asar kecuali apabila sudah sampai Bani Quraizah”
Ada setengah
sahabat yang waktu asar sudah masuk ketika mereka dalam perjalanan lagi. Setengah
yang lain pula berkata: kami tidak akan solat sehingga kami sampai Bani
Quraizah. Setengah lain kata: bahkan, kami solat di sini juga, walaupun kami
tidak sampai di sana. Hal itu disebut kepada Nabi saw. Baginda tidak berkeras
terhadap seorang pun dari kalangan mereka.
ASQALANI;
[946] قَوْلُهُ حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ هُوَ بِالْجِيمِ تَصْغِيرُ
جَارِيَةٍ وَهُوَ عَمُّ عَبْدِ اللَّهِ الرَّاوِي عَنْهُ
Dalam sanad,
ada Perawi bernama JUWARIIYYAH. Ia adalah isim Tasghir dari kata jariyah. Dia adalah
bapa saudara kepada Abdullah yang merupakan perawi hadis ini.
قَوْلُهُ لَا يُصَلِّيَنَّ
أَحَدٌ الْعَصْرَ فِي رِوَايَةِ مُسْلِمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ
أَسْمَاءَ شَيْخِ الْبُخَارِيِّ فِي هَذَا الْحَدِيثِ الظُّهْرَ وَسَيَأْتِي
بَيَانُ الصَّوَابِ مِنْ ذَلِكَ فِي كِتَابِ الْمَغَازِي مَعَ بَقِيَّةُ
الْكَلَامِ عَلَى هَذَا الْحَدِيثِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى
Dalam riwayat muslim, dari
guru bukhari yang sama, disebutkan SOLAT ZOHOR.
RAJAB
وأنهم يرون تأخير الصلاة عن وقتها إذا لم يقدروا على فعلها في وقتها على وجه تام، كما تقدم -
أيضا.
Awzaie
dan ulama dalam mazhabnya berpendapat bahawa harus lewatkan solat dari waktunya
apabila tidak mampu tunaikan dalam waktunya.
وهل يجوز تأخير العشاء إلى بعد طلوع الفجر؟ فيهِ - أيضا - وجهان للشافعية
ولأصحابنا.
Apakah harus lewatkan solat isyak sehingga terbit
matahari?
وأما استدلال الوليد بحديث ابن عمر في ذكر بني قريظة، فإنما يتم ذلك
إذا كان الذين لم يصلوا العصر حتى بلغوا بني قريظة لم يصلوها إلاّ بعد غروب
الشمس، وليس ذلك في هذا الحديث، فإن حديث ابن عمر إنما يدل على ان بعضهم أخر العصر
إلى بني قريظة، فقد يكونوا صلوها في آخر وقتها، وهذا لا إشكال في جوازه.
Ada ulama berpendapat, hadis ibn umar ini bukan
menyatakan bahawa mereka menunaikan solat asar setelah tenggelam matahari. Mereka
hanya menunaikan solat asar di akhir waktu sahaja.
Pendapat ini, tidak ada khilaf dalam kalangan
ulama.
وذهب آخرون إلى أن الذين صلوا في بني قريظة صلوا بعد غروب الشمس.
Ada pula ulama lain kata, mereka menunaikan solat
asar itu selepas tenggelam matahari.
واستدلوا بأن مسلما خرج
الحديث، ولفظه: عن ابن عمر، قالَ: نادى [فينا] رسول الله - صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ
وَسَلَّمَ - يوم انصرف من الأحزاب: أن ((لا يصلي أحد العصر إلاّ في بني قريظة))
فتخوف ناس فوت الوقت فصلوا دون بني قريظة، وقال آخرون: لا نصلي إلاّ حيث أمرنا
رسول الله - صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ - وأن فاتنا الوقت. قال: فما عنف
رسول الله - صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ - واحدا من الفريقين.
Pendapat kedua ini bersandarkan kepada hadis ini
dalam riwayat muslim. IBN UMAR kata, rasulullah memanggil kami di hari pulang
dari dari perang Ahzab bahawa seorang pun tidak boleh tunaikan solat asar
kecuali di Bani Quraizah. Ada sebilangan manusia keluputan waktu, mereka tetap
menunaikan solat di Bani Quraizah. Berkata pihak lain pula: kami tidak solat
kecuali berdasarkan apa yang Rasulullah saw suruh kami lakukan, walaupun pada
saat waktu solat sudah luput. Nabi saw tidak berkeras terhadap seorang pun dari
dua kalangan itu.
وخرج البيهقي، بإسناد فيه نظر، عن الزهري، عن عبد الرحمن بن عبد الله بن
كعب بن مالك، أن عمه عبد الله أخبره، أن النبي - صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
- عزم على الناس لما رجع من الأحزاب أن لا يصلوا صلاة العصر إلاّ في بني قريظة.
قالَ: فلبس الناس السلاح، فلم يأتوا بني قريظة حتى غربت الشمس، فاختصم الناس عند
غروب الشمس، فقال بعضهم: إن رسول الله - صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ - عزم
علينا إلاّ نصلي حتى نأتي بني قريظة، فإنما نحن في عزيمة رسول الله - صَلَّى اللهُ
عَلَيْهِ وَسَلَّمَ - فليس علينا إثم، وصلى طائفة من الناس احتسابا، وتركت طائفة
منهم الصلاة حتى غربت الشمس، فصلوها حين جازوا بني قريظة احتسابا، فلم يعنف رسول
الله - صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ - واحدا من الفريقين. وهذا مرسل.
Dalam riwayat AL-BAIHAQI pula, tetapi dengan sanad
yang perlu diteliti dan mursal.
Nabi saw mengarahkan para sahabat ketika mereka
pulang dari al-Ahzab bahawa tidak menunaikan solat asar kecuali sampai ke Bani
Quraizah. Mereka membawa senjata yang berat menyebabkan mereka tidak sampai
Bani Quraizah sehingga tenggelam matahari. Para sahabat berbalah ketika
tenggelam matahari. Setengah mereka berkata: rasulullah suruh kita bahawa tidak
solat kecuali sampai Bani Quraizah. Kita perlu berada dalam perintah Nabi saw
untuk kita menjadi berdosa. Ada satu puak dari kalangan sahabat mengira. Nabi saw
tidak berkeras kepada mana-mana puak dari dua puak terbabit.
2/438 | 8/411
No comments:
Post a Comment